ماده یک. مقدمه ( ضرورت و اهداف ) :

اَلَم تَرَکَیفَ ضَرَبَ اللهُ مَثَلاً کَلِمَهً طَیِّبهً کَشَجَرَهٍ طَیِّبَهٍ اَصلُها ثابِتٌ وَ فَرعُها فِی السَّماءِ؛ تُؤتی اُکُلَها کُلَّ حینٍ بِاِذنِ رَبِّها وَ یَضرِبُ اللهُ الاَمثالَ لِلنّاسِ لَعَلَّهُم یَتَذَکَّرونَ. ( سوره مبارکه ابراهیم، آیات شریفه 24 و 25)

پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی و استقرار نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، همواره یکی از مهم ترین آرمان های اکثریت قریب به اتفاق ملت مسلمان ایران، جاری و ساری شدنِ حداکثری ارزش های مترقی اسلام ناب محمدی «صلی الله علیه و اله وسلم» و قرارگرفتن در مسیر مورد نظر اسلام برای پیشرفت همه جانبه و سعادت بخش بوده است. در این میان، بدون تردید انطباق کامل علوم انسانی- به عنوان چراغ راهنمای پیشرفت فردی و اجتماعی انسان ها- با تعالیم اسلامی و رها سازی آن علوم از اسارت جهان بینی و ارزش های سکولارِ غربی- که ثمره آن تاکنون جز به بیراهه کشاندن انسان ها و جوامع و نیز دور کردن آنها از سعادت حقیقی نبوده است-، یکی از اهداف مهم جریان روشنفکری انقلاب اسلامی محسوب شده است. گرچه در طول گذشت 33 سال از عمر پربرکت انقلاب اسلامی، اقدامات خوبی در جهت تحقق این هدف صورت گرفته است، اما موانعی اساسی از جمله، هجمه های وسیع و متنوع نظام استکبار جهانی به کشور، خصوصاً هجمه فکری- فرهنگی و نیز همراهی اقلیّت روشنفکر غربزده در دانشگاه ها و بعضی مراکز تصمیم گیر با دشمن، در جهت تثبیت جایگاه مبانی و نظریه های سکولار در شمار معتنابهی از رشته های علوم انسانی و همچنین غفلت و کم کاری مسئولین و عناصر فکری انقلاب، مانع از تحقق کامل این هدف گردیده است، اما امروز جریان روشنفکری انقلاب اسلامی- که به لطف الهی و با هدایت های رهبر حکیم و فرزانه انقلاب، حضرت آیت الله العظمی خامنه ای «دام ظله العالی» حیات دوباره یافته است-، عزم راسخ دارد، طی دهه آتی، انشاء الله تعالی ضمن جبران عقب ماندگی ها، تمام توان خود را برای تحقق کامل این هدف که چیزی جز شکل گیری «علوم انسانیِ اسلامی» به مثابه مصداقی از «کلمه طیّبه» نیست، بکاربندد. برای اصحاب اندیشه روشن است که تولید علم، آن هم بر اساس فلسفه و روش شناسی جدید، اصلی ترین کار در جهت تحقق این هدف مهم محسوب می شود؛ بنابراین لازم است عمده استعدادها و ظرفیت های ممتاز علمی به سمت نوآوری و نظریه پردازی سوق یابد. بدین منظور، دبیرخانه دائمی کنگره بین المللی علوم انسانیِ اسلامی که به صورت خودجوش و بدون وابستگی به دولت، با مشارکت بیش از سی مرکز علمی و تحقیقی تأسیس شده است، تصمیم گرفت به منظور تقویت انگیزه ها، تشویق و ترغیب پژوهشگران مسلمان- اعم از ایرانی و غیر ایرانی- برای نوآوری و نظریه پردازی در حوزه علوم انسانیِ اسلامی و از همه مهم تر، الگوسازی در این عرصه، هر ساله جایزه نفیسی را به برترین نوآوری و نظریه اعطاء نماید. به نظر می رسد، صرف نظر از ارزش مادی این جایزه، فرایند دقیق و سختی که برای نقد و داوری به منظور انتخاب نوآوری و نظریه برتر تعیین گردیده است، موجب می شود تا این جایزه معیار مهمی برای ارزش گذاری علمی بر روی فعالیت های پژوهشی افراد و موسسات تحقیقی در ایران و جهان اسلام قلمداد گردد. شایان ذکر است، حضور پژوهشگران جهان اسلام در این حرکت، یک حضور بسیار مهم و پربرکت محسوب می شود. در حال حاضر، انگیزه شکل گیری علوم انسانیِ اسلامی در میان متفکران مسلمان در اقصی نقاط جهان، انگیزه قوی و رو به رشدی است و به این منظور هر ساله تحقیقات فراوانی صورت می گیرد که بعضی از این تحقیقات قطعاً جزء سرمایه های ارزشمند جریان روشنفکری انقلاب در فرایند تحول بنیادی در علوم انسانی محسوب می شود. از طرف دیگر، به لطف خداوند متعال، با تحقق بخشی از آثار جهانی انقلاب اسلامی، امروز شاهد شکوفایی بیداری اسلامی و قیام ملت ها در جهت سرنگونی رژیم های دیکتاتورِ غربگرا و استقرار نظامات سیاسی مردم گرا با هدف جاری ساختن احکام الهی در شئونات اجتماعی کشورهای مسلمان هستیم که همین امر موجب شده است تا انگیزه موسسین این جایزه برای «جهانی» معرفی کردن آن دوچندان گردد. در این جهت، امیدواریم این جایزه بتواند ضمن تشویق پژوهشگران مسلمان به نوآوری و نظریه پردازی در قلمرو علوم انسانیِ اسلامی، فرصت مغتنمی را نیز برای همکاری و هم افزایی علمی میان اندیشمندان مسلمان ایرانی و غیر ایرانی فراهم نماید.

ماده دو. موضوع جایزه :

موضوع این جایزه، نوآوری و نظریه پردازی در قلمرو علوم انسانی اسلامی، شامل همه رشته های علوم انسانی، بر مبنای تعاریف زیر می باشد :

الف. تعریف نوآوری :

نوآوری علمی عبارت است از بکارگیری خلاقیت در جهت : دست‌یابی به یک معماری تازه برای یک دانش، تاسیس دانشی نو، ابداع روش‌شناسی نو برای یک دانش، ساخت یک نظام علمی تازه، ارائه شرح یا تفسیری متفاوت از یک مساله یا نظریه غامض و پیچیده، و همچنین طراحی مدلی تازه برای پیاده‌سازیِ عملی یک نظریه یا نظام علمی، از طریق فرایند علمی معتبر.

ب. تعریف نظریه :

نظریه در قلمرو علوم انسانی اسلامی، عبارت است از یک یا مجموعه‌ای منسجم از دیدگاه ها، برای شناخت روشمند واقعیت‌های انسانی و اجتماعی یا حل یک مساله علمی عمده یا کلیدی، با اتکاء به فرضیه‌ای روشن، بر اساس مبانی و معارف اسلامی و با روش‌شناسی و مستندات معتبر، که متناسب با هدف خود، از کارآمدی لازم برخوردار باشد.

ماده سه. اعطاء کننده جایزه و عناصر تصمیم گیر و برگزار کننده:

  • جایزه جهانی علوم انسانی اسلامی توسط دبیرخانه دائمی کنگره علوم انسانی اسلامی که با مشارکت بیش از سی مرکز علمی و تحقیقی ملی و بین المللی به صورت خودجوش راه اندازی شده است، اعطاء می گردد و هیچگونه وابستگی به دولت ندارد. دبیرخانه دائمی کنگره بنا به مصوبه شورای سیاست گذاری کنگره، مرکز پژوهش های فرهنگی و اجتماعی صدرا به نشانی تهران، خیابان جمهوری اسلامی، خیابان شهید کشوردوست، کوچه نوشیروان، پلاک 26 کد پستی 1316734458، تلفن و فاکس 66409056 021و همچنین قم، خیایان 45 متری شهید صدوقی، کوچه شماره 9، پلاک 354، تلفن02512912910 می باشد.
  • بالاترین مقام تصمیم گیر در ارتباط با اعطاء این جایزه شورای سیاست گذاری دبیرخانه دائمی کنگره بین المللی علوم انسانی اسلامی است که مرکب از نمایندگان ارشد مراکز علمی و تحقیقاتی مؤسسان کنگره می باشد.
  • به منظور انجام امور مربوط به این جایزه در ذیل دبیرخانه دائمی کنگره، «کمیته اعطاء جایزه» تشکیل  می شود.
  • دبیر کمیته اعطاء جایزه جایزه و رئیس مراسم اعطاء جایزه هر ساله بنابر مصوبه شورای سیاست گذاری کنگره به صورت چرخشی از میان موسسان کنگره بین المللی علوم انسانی اسلامی تعیین و اعلام می شود. منعی برای انتخاب یک شخص به عنوان دبیر کمیته اعطاء جایزه برای دفعات مکرر وجود ندارد.
  • بنابر تایید شورای سیاست گذاری، در ذیل کمیته اعطاء جایزه، کمیسیون های تخصصی به تعداد مورد نیاز دایر خواهد شد.
  • شورای سیاست گذاری کنگره هر ساله جمعی را ( اعم از ایرانی و غیر ایرانی ) به عنوان هیات عالی داوری جهت نظارت بر فرایند داوری ها و در نهایت تایید و معرفی نوآوری و نظریه برتر انتخاب می کند.

ماده چهار. قوانین مربوط:

  • نوآوری یا نظریه باید در قالب یک مقاله یا کتاب ( اعم از منتشر نشده یا منتشر شده )، حداکثر 3 ماه قبل از تاریخ برگزاری مراسم اعطاء جایزه به کمیته اعطاء جایزه ارائه شده و فرم ثبت نام توسط صاحب مقاله یا کتاب تکمیل و امضاء گردد. ارسال مقاله یا کتاب و همچنین تکمیل و امضاء ثبت نام از طریق سایت اینترنتی جایزه، مطابق شرایطی که در سایت اعلام شده، بلامانع است.
  • ارائه مقاله یا کتاب حاوی گزارش نوآوری یا نظریه به سه زبان فارسی، عربی و انگلیسی امکان پذیر است.
  • منعی برای انتشار مقاله یا کتاب حاوی نوآوری یا نظریه قبل از تحویل به کمیته و ثبت نام وجود ندارد لکن نباید بیش از 5 سال از تاریخ انتشار آن سپری شده باشد.
  • ارائه رساله دکترا و یا سطح 4 حوزه به عنوان مصداق نوآوری یا نظریه در صورت انجام دفاع و کسب نمره 18 به بالا بلامانع است.
  • مراکز علمی و تحقیقاتی می توانند به نیابت از اعضاء هیات علمی یا پژوهشگران خود نسبت به ارائه مقاله یا کتاب به کمیته و تکمیل فرم ثبت نام اقدام نمایند.
  • جایزه علوم انسانیِ اسلامی تنها به اشخاص حقیقی تعلق می گیرد نه به مراکز و موسسات علمی.
  • پس از اعلام نتایج و انتخاب نوآوری یا نظریه برتر، هیچگونه اعتراضی به داوری از طرف از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی و به تبع آن، تجدیدنظر در داوری پذیرفته نخواهد شد.
  • نوآوری و نظریه ای که قبلاً در داوری برتر شناخته نشده است، تنها در صورت اعمال تغییرات اساسی می تواند دوباره برای سال های بعد به عنوان داوطلب دریافت جایزه ثبت نام نماید. تشخیص اعمال تغییرات اساسی قبل از ثبت نام، با کمیته است.
  • نوآوری یا نظریه ای که به صورت مقاله یا کتاب جهت ثبت نام به کمیته تحویل می شود، بازگردانده نمی شود.
  • در صورتی که بعد از اعطاء جایزه فرد یا افرادی مدعی شوند که مالک نوآوری و نظریه بوده اند و جایزه حق آنهاست، طبق قوانین جمهوری اسلامی و از طریق مراجع قضایی به ادعای آنها رسیدگی و جایزه به صاحب اصلی تحویل خواهد شد.
  • صاحبان نوآوری یا نظریه که موفق به دریافت جایزه می شوند، می توانند به صورت دائمی نشان جایزه جهانی علوم انسانی اسلامی را در زمان انتشار و باز انتشار نوآوری و نظریه، بر جلد یا شناسنامه اثر البته با قید سال دریافت جایزه، درج کنند.
  • دبیرخانه دائمی کنگره بین المللی علوم انسانی اسلامی می تواند نوآوری و نظریه برتر را به عنوان کارنامه خود در قالب کتاب یا مجموعه مقالات گوناگون منتشر نماید و کلیه حقوق عواید ناشی از انتشار آن، متعلق به دبیرخانه مزبور است.

  ماده پنج : ارکان و مراحل داوری :

الف. در فرایند داوری یک نوآوری یا نظریه، چهار رکن به شرح زیر دخالت خواهند داشت :

  • کمیسیون تخصصی ذی ربط برای انطباق نوآوری یا نظریه ارائه شده با تعریف.
  • سه داور تعیین شده از سوی کمیسیون ذی ربط برای داوری تفصیلی.
  • نشست نقد، مرکب از 5 ناقد، 3 داور و حداقل 15 شرکت کننده ذی صلاح.
  • هیات عالی داوری جهت تایید فرایند داوری، تایید نهایی و معرفی نوآوری و نظریه برتر.

ب. بر اساس ارکان داوری، مراحل داوری به شرح زیر صورت خواهد گرفت :

  • نوآوری ها و نظریه ها پس از ثبت نام، در یکی از کمیسیون‌های تخصصی ذیل کمیته اعطاء جایزه، مرکب از اساتید و پژوهشگران توانا و مجرب حوزه و دانشگاه مورد ارزیابی اولیه قرار خواهند گرفت. در صورتی که نوآوری یا نظریه ارائه شده با تعریف نوآوری یا نظریه منطبق باشد، با رأی کمیسیون به سه داور از میان صاحب نظران برجسته ( اعم از ایرانی و غیر ایرانی ) برای ارزیابی تفصیلی ارجاع می گردد.
  • داوران می بایست در ارزیابی تفصیلی نظر خود را بر اساس شاخص ها و بارم گذاری مصوب کمیسیون تخصصی ذی ربط ارائه دهند.
  • هر نوآوری یا نظریه ای که معدل امتیاز اعطاء شده از سوی سه داور 80 به بالا باشد، برای داوری نهایی در نشستی با حضور صاحب نظران برجسته رشته ذی ربط، به نقد گذاشته خواهد شد. در این نشست ها می بایست علاوه بر 5 ناقد و 3 داور تعیین شده از سوی کمیسیون تخصصی ذی ربط ( اعم از ایرانی و غیر ایرانی )، حداقل 15 صاحب نظر برخوردار از سابقه تألیفی در آن عرصه با درجه علمی استادیار به بالا         ( اعم از ایرانی و غیر ایرانی ) حضور داشته باشند. ضمناً نباید برای نقد از میان 3 داوری که قبلاً نوآوری یا نظریه را ارزیابی تقصیلی نموده اند کسی انتخاب شود اما قرار گرفتن 1 نفر از سه داور مزبور در میان 3 داور نشست نقد، بلامانع است.
  • در نشست نقد یکی از داوران به انتخاب کمیسیون تخصصی ذی ربط ریاست نشست را مطابق آیین نامه مصوب بر عهده خواهد داشت.
  • در نشست برای هر ناقد وقت معینی برای ارائه نقد تعیین خواهد شد. ضمناً علاوه بر 5 ناقد، به قید قرعه از میان حضاری که در زمان مقرر جهت نقد ثبت نام کرده باشند، حداقل 5 نفر می توانند در وقت تعیین شده نقد خود را ارائه نمایند.
  • صاحب نوآوری و نظریه می تواند پس از استماع نظرات ناقدین، حداکثر به مدت 1 ساعت به دفاع از نوآوری یا نظریه خود بپردازد. تمدید این زمان در صورت موافقت اکثریت ناقدین، داوران و حضار بلامانع است.
  • در نشست نقد، علاوه بر داوران، حضاری که صلاحیت آنها قبلاً از سوی کمیسیون تخصصی ذی ربط تایید شده باشد نیز می توانند مطابق شاخص ها و فرم بارم گذاری شده، به نوآوری یا نظریه امتیاز بدهند.
  • در نهایت، نوآوری یا نظریه ای که جمع معدل امتیاز سه داوری که قبلاً آن را ارزیابی تفصیلی نموده اند و همچنین معدل امتیاز نشست نقد آن ( شامل امتیاز داوران و حضار ) بالای 95 از 100 امتیاز باشد، به عنوان نوآوری یا نظریه برتر به هیات عالی داوری پیشنهاد خواهد شد.
  • هیات عالی داوری پس از بررسی صحّت فرایند داوری ها، نوآوری و نظریه برتر را جهت دریافت جایزه تایید و معرفی خواهد کرد. ضمناً اگر هیات عالی داوری صحت یک بخش یا تمام مراحل داوری را تایید نکند، باید بخش مربوط یا کل داوری تجدید گردد.

 

ماده شش. کیفیت جایزه و نحوه تأمین آن :

ارزش مادی جایزه ( شامل یک جایزه برای نوآوری برتر و یک جایزه برای نظریه برتر ) و کیفیت آن، هر ساله از سوی شورای سیاست گذاری دبیرخانه دائمی کنگره تعیین خواهد شد، سپس هزینه تأمین آن بر اساس سهم بندی مورد توافق، از طریق مؤسسین کنگره تأمین می گردد. در صورتی که دبیرخانه کنگره بتواند بخشی از هزینه تأمین جایزه را از طریق عایدی وقف خاص، دریافت کمک های مردمی یا دولتی تأمین نماید، سهم موسسین در تأمین هزینه کاهش یافته و نام موقوفه یا اشخاص حقیقی و حقوقی کمک کننده در مراسم اعطاء جایزه اعلام خواهد شد.

ماده هفت. زمان برگزاری مراسم اعطاء جایزه :

زمان برگزاری مراسم اعطاء جایزه، توسط شورای سیاست گذاری تعیین و از طریق رسانه های ملی و بین المللی، و همچنین ارسال فراخوان مکتوب و اینترنتی به اطلاع پژوهشگران ایرانی و غیر ایرانی خواهد رسید.